OKC radionica: Rodnosenzitivni jezik i prezentacija žena u medijima

PREDSTAVA: „I SVAKI PUT KAO DA JE PRVI“

31. mart u 20 č.
Dvorana Park
Cijena ulaznice 8 €

Režija: Jovana Tomić
Teskt: Borisav Stanković/Dimitrije Kokanov

Igraju: Gordana Djurdjević Dimić – Aničina majka
Jelena Matijašević – Anica
Jelena Stajkovac – Tašana
Biljana Nikolić – Tašanina majka
Nikola Rakić – Ita
Dejan Tončić – Kaluđer, Saroš, Miron

Dramaturg: Dimitrije Kokanov
Koreografkinja: Maja Kalafatić
Kostimografkinja: Selena Orb
Kompozitorka: Miša Cvijović

Riječ dramaturga

Osnovni materijal za konstruisanje teksta I svaki put kao da je prvi preuzet je iz pripovetke Pokojnikova žena, te drame Tašana Borisava Stankovića. Primenjen je princip dekomponovanja proznog i dramskog materijala te ponovno sklapanje kompozicije metodama fragmentiranja dramskog sadržaja i dramatizacijom proznog sadržaja. Adaptacija nastale tekstualne sturkture koja postavlja dve glavne junakinje iz dva dela Bore Stankovića: Anica iz pripovetke i Tašana iz drame, obezbedila je osnovnu dramsku strukturu praćenja narativa o životu žena koje su ostale same i sa tom okolnošću se suočavaju. Dalja adaptacija je omogućila da se u originalnim tekstovima udovice zamene pozicijom ostavljenih, u romantičnom odnosu odbačenih žena, te da kompletan narativ bude narativ preboljevanja tj. traženja izlaska iz polja poražene tj gubitnice. Sledeći nivo intervencije je postupak aktuelizacije nastalog teksta. Aktuelizacija je izvršena dramaturškim metodama montaže i kolažiranja nastalog dramskog materijala sa dokumentarnim materijalom preuzetim iz dnevne štampe i pre svega tekstualnih ženskih ispovesti i razgovora sa različitih foruma na temu ostavljanja, preboljevanja, preispitivanja tradicionalnog okvira vaspitanja žena u Srbiji danas.

Aproprijacija različitog medijskog sadržaja je omogućavala objektivnije sagledavanje, iščitavanje i učitavanje novih značenjskih celina u tekstu. Novonastala konstrukcija predstavlja svojevrsno povlačenje paralele u narativma problema emancipacije žena u patrijarhalnom društvu s početka dvadesetog veka i njihovog revidiranja u kontekstima “oslobođene žene“ u društvu početka dvadeset prvog veka.

Tašana i Anica su simboliče bliznakinje, dva arhetipa, dva modela, dva lica unutar istog mehanizma, mehanizma preboljevanja i oslobađanja od pozcije koja podrazumeva zavisnost od muškarca kao životnog stabilnog oslonca.

PREDSTAVA „MEDITERANSKI BREVIJAR, NA VALOVIMA RADIO MEDITERANA“
Radio teatar “Bajsić i prijatelji” / Gradsko kazaliste “Gavella” Zagreb

15. april u 20 č.
Cijena ulaznice 10 €

Režija: Pavlica Bajsić Brazzoduro

Glazbenici i glumci:
Filip Šovagović
Sven Medvešek
Dino Brazzoduro
Nenad Kovačić
Chisomo Makunje – Maku
Una Patafta
Anja Matišić
Antonija Stanišić Šperanda
Franjo Dijak
Domagoj Janković
Hrvoje Klobučar

Autorski projekt Pavlice Bajsić Brazzoduro, prema kultnoj knjizi “Mediteranski brevijar” Predraga Matvejevića i Pričama iz susjedne luke (portulanu) Olje Savičević Ivančević, premijera: mart 2025.

“… režirana kao vizualizirana radijska emisija posvećena pomorkinjama i pjesnicima, na tragu ideja Tomislava Bajsića i radiofonskoga teatra publiku na valovima Radio Mediterana vodi mediteranskim gradovima, običajima, jezicima, povijesnim silnicama koji, iako različiti i specifični, spajaju ljude i njihove sudbine. Atmosfera Mediterana rekreira se pjesmom, plesom, slikama, bojama, a predstava je inspirirana Matvejevićevim putovanjima Mediteranom, knjigom Mediteranski brevijar i njegovom misli: „Na Mediteranu se začela Europa“. Kako je cijela europska umjetnost nastala na Mediteranu, tako predstava kao da vizualizira te začetke iz nekog pravremena, uključuje mnoge motivacijske silnice, a rođenje priče metaforizira se rođenjem čovjeka, djeteta kojega duhovito glumi Sven Medvešek – na početku u čučnju, ali i kao mladića, odrasloga čovjeka i starca kojega život nije štedio od početka do kraja i oko kojega se plete i priča i pjesma.” (portal Kazalište.hr, Vesna Muhoberac)

“Danas, kad se Europa spotiče pred vlastitim granicama, nesposobna pronaći odgovore na izbjegličke valove, rat koji razara Gazu, patnje Bliskog istoka i glad Afrike, koja već desetljećima boji dubine nekoć modrog mora krvlju migranata, Bajsić Brazzoduro proširila je Matvejevićevu priču o Mediteranu u svojem autorskom projektu ‘Mediteranski brevijar, na valovima Radio Mediterana’ novim ožiljcima, glasovima novih brodolomnika povijesti, ali je to bolno aktualno putovanje odlučila scenski uobličiti na genijalno duhovit način. Njezina predstava, produkcija kazališta Gavella i RadioTeatra Bajsić i prijatelji (premijera je bila 21. ožujka), proširena briljantnim tekstualnim intervencijama Olje Savičević Ivančević, pravo je kazališno čudo, kombinacija komičnog varijetea, nostalgične scenske parodije, kontemplativnih zvučnih slika, atmosferičnog pripovijedanja i treperavih emocionalnih refleksija uz jako puno sjajne glume i divne glazbe.”

MJUZIKL „VIOLINISTA NA KROVU“
Jevrejski kulturni centar Beograd

18. april u 20 č.
cijena ulaznice 10 €

Režija: Stefan Sabljić

Mjuzikl Josipa Stejna „Violinista na krovu“ je zasnovan na priči Šolema Alehema “Tevje, raznosač mlijeka“. Ovu klasičnu kratku priču na jidišu Stejn je adaptirao u brodvejski hit mjuzikl „Violinista na krovu”. Tekst pjesama napisao je Šeldon Harnik, a muziku Žeri Bok.

Ovaj mjuzikl se dugo i uspješno izvodio u Pozorištu na Terazijama, a čuveni glumac i pjevač Zafir Hadžimanov je ulogu Tevjea
igrao i u jednoj američkoj postavi “Violiniste”.

Nakon toga urađen je u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu u koproduukciji sa Novosadskim pozorištem Ujvideki Szinhaz.

PREDSTAVA „ĐUKA“
Narodno pozorište “Toša Jovanović” Zrenjanin

21. april u 20 č.
Cijena ulaznice 10 €

Pisac: Milica Konstantinović
Režija i izbor muzike: Ana Tomović

Dramaturg: Vuk Ršumović
Scenski govor: Dijana Marojević
Kostimograf: Momirka Bailović
Asistent kostimografa: Vojin Krajnović
Scenografija: Zorana Petrov
Koreografija: Andreja Kulešević
Dizajn zvuka: Pavle Dinulović

Igraju: Đuka Mandić, majka Nikole Tesle – Gordana Đurđević Dimić (Dobričin prsten za 2025.godinu)
Anica Petrović, Sara Simović, Staša Milovanović, Sanja Radišić, Nataša Luković, Jelena Lončar, Stefan Juanin, Mirko Pantelić, Dejan Karlečik, Ivan Đorđević i dramski studio NP “Toša Jovanović” Zrenjanin

Komad Milice Konstantinović „Đuka“ laureat je 43. konkursa „Branislav Nušić“ za originalni dramski tekst Udruženja dramskih pisaca Srbije. U odluci o ovoj nagradi stoji: „ideja teksta (je) da i najveći procesi čovečanstva zavise od toga da li beskorisna ljudska jedinka ima samisao, saosećanje i ljubav bar još jednog ljudskog bića, a krajnjom poukom i porukom predstavlja jednu od najpotresnijih drama u istoriji od skoro pola stoleća konkursa ’Branislav Nušić’, (te) se svojom dostojanstvenom mudrošću izdvaja i u savremenoj srpskoj dramaturgiji

Rediteljka Ana Tomović o predstavi: Komad mi se već na prvo čitanje veoma dopao, jer je Milica uspela da na nov način ispriča priču o velikom naučniku Nikoli Tesli, kroz njegovu porodicu i, pre svega, kroz njegovu majku Đuku… Ono što je klasično ili tradicionalno u njemu jeste da se dešava u prostoru i kostimima, u svesti ljudi s kraja 19. veka u Lici. Ali je, s druge strane, komad i moderan zbog „obraćanja“ Đuke, koja dolazi kao žena iz budućnosti. Ona je, naime, narator u ovoj priči, ona nas vodi kroz događaje koji su se desili, te stoga ima jednu višu svest, jedan otklon u odnosu na situaciju u komadu. U tom smislu ova predstava govori o sukobu tradicije i modernosti…

Za kratko vrijeme postavši jedna od najnagrađivanijih predstava iz prošle sezone, „Đuka“ osvjetljava život majke Nikole Tesle i predstavlja značajan doprinos njegovanju domaćeg teksta i afirmisanju istorijskih ličnosti čiji značaj prevazilazi lokalne okvire. Predstava prožima teme snage majke i žene, vjere u budućnost čovječanstva, podrške geniju u trenucima kada niko drugi nije vjerovao, kao i položaja žene u patrijarhalnom društvu. Đuka, kao paradigma tihih heroina, godinama je bila „zatočena u fiokama“, da bi na sceni najzad ugledala svetlost koja pripada njoj i svim ženama čija je vera oblikovala svet.

KOMEDIJA „NE DAJ SE GENERACIJO“
Moje Pozorište, Sarajevo

24. april u 20 č.
Cijena ulaznice 10 €

Autor: Alen Muratović
Režija: Alen Muratović i Mario Drmać
Scenograf: Adisa Vatreš
Kostimograf: Adisa Vatreš
Muzika: Hamdija Salihbegović i Nedžad Merdžanović
Šminka/maska: Maja Talović

Igraju:
Alen Muratović
Mario Drmać

Radnja prati priču o dvije prijateljice koje su nerazdvojene dugi niz godina. Tekst u osnovici tretira temu prijateljstva. Svakodnevnica i preživljavanje uz stereotipne, nametnute forme osobama treće dobi. Želja za iskorakom, neprihvatanjem standardizovanih obrazaca junakinje ove priče odvodi na novo i nepoznato putovanje. Odbijanjem konvecionalnosti dolaze do iskustava koje ih mijenjaju i život čine uzbudljivijim. Upuštaju se u avanture koje im omogućavaju iznenađenja. Otkrivaju život za kakav su mislili da je iza njih.

Mario Drmać i Alen Muratović predstavljaju nam se u ženskim likovima Bebe i Ruže. Ističu da im je istraživanje ženskih karaktera provokativno i intrigantno, te da su u prošlosti imali iskustvo u radu sa ženskim likovima u predstavi „Kokoška“ Nikolaja Koljade (4.12.1957-2.03.2026.), i da je to bila jedna od polaznih tačaka za rad na ovom projektu.

Predstava je trostruko nagrađena na 21. Međunarodnom festivalu komedije ‘Mostarska liska 2024.’ Velikom liskom za: najboljeg glumca na festivalu – Mario Drmać, za najbolju predstavu po izboru medija,
za najbolju predstavu po izboru publike. Na Međunarodnom festivalu malih scena i monodrame u Istočnom Sarajevu: nagradom publike i specijalnom diplomom „Daske koje život znače“, koja je pripala Mariu Drmaću za izuzetnu glumačku transformaciju u ulozi Bebe u predstavi “Ne daj se generacijo”.
Na festivalu Tuzlanski pozorišni dani 2024. predstava je osvojila dvije nagrade: za najboljeg glumca po odluci stručnog žirija i za najbolju predstavu po izboru publike.

Off program, domaća produkcija
PREDSTAVA „KNEGINJA“

istorijska drama
Maska, Herceg Novi

27. april u 20 č.
Cijena ulaznice 8 €

Tekst i režija: Jelena Kajgo
Rad sa glumcima: Slađana Vujović
Kostim: Višnja Žilić
Scenografija: Ivana Vučković

U predstavi igraju Milic Lučić i Dejan Đonović, u markantno opisanim ulogama princeze Ksenije i njenog oca Nikole Petrovića Njegoša, knjaza i kralja Crne Gore.
„Kneginja” je ujedno bila i diplomska predstava mlade i talentovane Novljanke, Milice Lučić na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu, koja se pridružila plejadi glumaca, filmskih i pozorišnih stvaralaca koji su ponikli u našem gradu.
Ksenija Petrović – Njegoš rođena je 1881, kao osma kćerka crnogorskog vladara, Knjaza Nikole Petrovića Njegoša. Ozbiljna, ambiciozna, željna saznanja i radoznalog duha, Ksenija je rano počela da ispoljava individualnost, britkost u rasuđivanju, upornost i principijelnost. Često je putovala, po Crnoj Gori kao i po evropskim metropolama gdje su joj živjele sestre. Bila je izuzetno odana ocu. Iako su za nju pokazivali interesovanje prinčevi sa evropskih dvorova, Ksenija nikada nije poželjela da se uda, birajući samostalnost i političke aktivnosti, radije nego porodični život.

Bila je prva žena fotograf na Balkanu, i prva žena vozač na Balkanu. Napravila na hiljade fotografija značajnih po sadržaju i umjetničkim kvalitetima. Pošto je u 35-toj godini života prognana iz domovine zajedno sa čitavom vladarskom porodicom, te fotografije su je vraćale u zavičaj koji joj je silno nedostajao. U Crnu Goru se više nikada nije vratila, iako je o tome sanjala do kraja života.

Imala sam sreću da mlada i darovita Milica Lučić donese lik Ksenije vedro i samouvereno i vrati nas u vreme sreće i bezbrižnog života porodice Petrović na Cetinju. Sa druge strane sigurno nisam mogla poželeti boljeg glumca za lik kralja Nikole od Dejana Đonovića koji svom junaku daje snagu, odlučnost, harizmu, ali i brižni odnos prema ćerki, dakle koji delikatno i sa velikom glumačkom lakoćom osvetljava tu drugu stranu vladara, a to je uloga pesnika i oca.