FILMOVI VELIKANA YU KINEMATOGRAFIJE NA 34. FFHN-MFF

Osim pažljivo biranih filmova koje ćemo gledati na naljepšim otvorenim scenama, na Kanli kuli i tvrđavi Forte Mare, tokom 34. Hercegnovskog filmskog festivala, u Dvorani Park biće ponuđen izbor antologijskih ostvarenja dva gorostasa jugoslovenske kinematografije, Zdravka Velimirovića i Živka Nikolića.

Povodi su: 60 godina od kada je na festivalu u Kanu prikazan Velimirovićev film Dan četrnaesti i činjenica da je ove godine to djelo uvršteno u program Cannes classic, a u avgustu se navršava dvije decenije od smrti Živka Nikolića.

Podsjetićemo, zahvaljujući monografiji Zdravko Velimirović: Život i film, autora Tomislava Gavrića, na Velimirovićeve misli o filmu:

Koristeći istorijske teme može se polemisati ne samo sa prošlošću, već i sa sadašnjošću i sa budućnošću. Ali istorijske teme mogu biti i sasvim obične, male ljudske priče koje redovno nose u sebi nešto od trajnih antičkih vrednosti.

Ljudsko lice u krupnom planu, to je čitava planeta, čitav svemir, a izbor fizionomija jedan je od glavnih atributa reditelja sa stilom.

Držao se Velimirović čvrsto pouzdanih i provjerenih literarnih vrijednosti ali je na njima snažio svoj doživljaj svijeta. Bora Drašković smatra da je svoje najbolje domete ostvario u djelima inspirisanim literaturom koje je usklađivao sa sopstvenom vizijom: Lelejska gora, po romanu Mihaila Lalića, Derviš i smrt, po djelu Meše Selimovića, i Dorotej, Dobrila Nenadića.

Na programu u Dvorani Park 04. avgusta od 17.20 časova je Velimirovićev film Dan četrnaesti po scenariju Borislava  Pekića, a treba zapisati ida je jedan od producenata bio Novljanin Simo Čolović. Protagonisti ove filmske storije su četvorica zatvorenika koji su zbog dobrog vladanja dobili privremeni otpust iz zatvora u trajanju od dvije sedmice. Kako  oni pokušavaju da se prilagode životu na slobodi je jedan sloj priče, a drugi je sa kakvim se sve dilemama suočavaju dok se približava dan kada se moraju vratiti iza rešetaka.

Mihajlo Lalić i Branimir Šćepanović pisali su scenario za Lelejsku goru, Velimirovićev film koji će biti prikazan 05. avgusta u 18 časova. Studenta Lada Tajovića Komunistička partija šalje u njegov dom u crnogorskim planinama, kako bi ilegalno širio propagandu oslobodilačkog pokreta. Sam, okružen neprijateljima, uvijek budan i spreman da izbjegne zamke i zasjede, Lado se bori na rubu sna, protiv ljudi koji su kukavice spremne na izdaju. Bori se protiv sopstvenih iskušenja, svađa I sa Bogom i sa đavolom, ali istrajava do trenutka kad ljudska slabost nadjača.

Na programu 06. avgusta od 18 časova je dokumentarni film o mirenju zavađenih albanskih porodica u Crnoj Gori, Umir krvi. Ovo Velimirovićevo ostvarenje nagrađeno je Zlatnom medaljom za dokumentarni film na Festivalu kratkometražnog i dokumentarnog filma u Beogradu.

Film Živka Nikolića Iskušavanje đavola biće prikazan u Dvorani Park 07. avgusta od 18 časova.

Pohvale Crnogorskoj kinoteci koja je uradila nove kopije najvećeg dijela igranih i dokumentarnih filmova Živka Nikolića i žal što nismo u prilici da ih češće pogledamo, jer je u autorskom smislu riječ o jednom od najutentičnijih i najoriginalnijih opusa, ne samo u modernoj jugoslovenskoj već i u evropskoj kinematografiji. NIkolić je nikao kao jedinstven iz mitski izdvojenih predjela, iz crnogorske tradicije u kojoj je i vrijeme na izvjestan način “okamenjeno” i obustavljeno, ocijenili su kritičari. Njegova duboka i trajna fascinacija  obredima i mitskim nasljeđem vlastite postojbine pretočena u filmove donijela je Nikoliću više od 30  nagrada na domaćim I svjetskim festivalima.

Svoj prvi film Beštije Nikolić je snimio 1977. godine, Jovanu Lukinu dvije godine kasnije, a Smrt gospodina Goluže 1980. godine. Film Čudo neviđeno dobija Srebrnog medvjeda na festivalu u Moskvi 1984. godine a Ljepota poroka u Izraelu postaje najgledaniji. Filmom U ime naroda otvoren je prije 34 godine prvi Jugoslovenski festival filmske režije u Herceg Novom.

Jugoslovenski klasici biće prikazani na 34. Filmskom festivalu Herceg Novi – Montenegro film festivalu zahvaljujući saradnji sa Crnogorskom kinotekom, kao i sa Mrežom festivala Jadranske regije, koja je podržana kroz program Kreativna Evropa.

 

Biografije autora

Zdravko Velimirović (Cetinje, 1930. – Beograd, 2005.) gimnaziju je završio u Kotoru. Filmsku i pozorišnu režiju je diplomirao na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu 1954. godine, a filmsku režiju na Visokoj filmskoj školi u Parizu 1957. godine. Režirao je dokumentarne, televizijske i radio drame, kao i osam igranih filmova za koje je dobio više od dvadeset nagrada i priznanja, među kojima je Povelja za vidan doprinos svjetskoj kinematografji 2001. godine Saveza filmskih stvaralaca Ruske Federacije.

Živko Nikolić (Nikšić, 1941. – Beograd, 2001.) završio je Umjetničku školu u Herceg Novom i Akademiju za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu. Snimao je dokumentarne, dugometražne i televizijske filmove, kao i TV serije. Radnja njegovih filmova je uglavnom smještena u ruralna podneblja planinske i dijelom primorske Crne Gore, u krajeve iz kojih je poticao. U svojim filmovima je prikazivao patrijarhalni moral, položaj žene, odnos supružnika i nazore stanovnika. Uspijevao je i da u filmovima smještenim u ruralne krajeve Crne Gore postavi alegorije mnogo univerzalnijih tema.

 

Detaljan program Festivala možete naći na sajtu: https://www.filmfestival.me/

Kalendar

februar, 2024