Tekst: arhitekta Snežana Šunić

 

Konkurs za izbor idejnog rješenja spomenika Mirku Komnenoviću, humanisti, zadužbinaru i prvom gradonačelniku Herceg Novog, sproveden je sredinom prošle godine. Osim izbora vajarskog rada, konkursni žiri, u sastavu Srđan Marlović, Viktor Popović, Vukašin Milović, Snežana Šunić Kolarić i Ana Zambelić Pištalo, imao je za zadatak da odabere i jednu od sedam predloženih lokacija. Nakon obilaska i temeljite analize svih predloženih lokacija, članovi žirija su, kao i po pitanju izbora vajarskog rada,  jednoglasno odabrali lokaciju gradske pijace. Uz opsežnu argumentaciju obrazložene su prednosti i mane svake od predloženih lokacija.

I pored jasno iskazanog stava, izgradnjom garaže i novog trga ispred objekta Opštine ponovo se aktuelizira pitanje lokacije za postavljanje spomenika i očigledno je da se baš lokacija novog trga stavlja u prvi plan. Tim povodom, u organizaciji Sekretarijata za kulturu OHN, 29. oktobra 2020. g, održana  je javna prezentacija idejnih rješenja mogućih lokacija za postavljanje spomenika, pri čemu je razmatrano deset lokacija. Učešćem građana, prezentacija je poprimila karakter javne rasprave.

Izabrana skulptura, spomeničkog tipa i klasične skulptorske forme, kojom se na najprimjereniji način dočarava društveni i lični dignitet po kojem se i danas pamti Mirko Komnenović, zahtjeva urbani ambijent koji u likovnom i funkcionalnom smislu predstavlja jedinstvenu kompoziciju, iskazanu jednom jedinom likovnom frazom. U korelaciji skulpture i urbanog ambijenta u koji se postavlja treba, prije svega, biti zadovoljen princip izražajnosti i prostorne čitljivosti skulpture u datom prostoru, čime se postiže da memorijalna poruka koju odašilje dobije svoj puni smisao i značenje.

Po svojoj prostornoj koncepciji, karakteru, atmosferi, karakteru okruženja, novi planirani trg ispred objekta Opštine (strukturalno krovna terasa sa vidikovcem i pratećim konceptualnim elementima) ne predstavlja adekvatnu lokaciju za postavljanje memorijalne skulpture Mirka Komnenovića. Skulptura takvih gabarita i stilskog izraza bila bi u potpunosti u antagonizmu sa prostornom kompozicijom trga i njegovim prostorno oblikovnim elementima. Postavljanjem skulpture na ovoj lokaciji, dobili bismo “urbani esperpento”-grotesknu i bizarnu situaciju.

Dovoljno je zamisliti pogled kroz objektiv fotoaparata.  Na toj lokaciji ne postoji ni jedan ugao, niti rakurs koji bi  omogućio sagledavanje skulpture bez  neprikladnih elemenata u kadru. Novi trg ispred opštine je prostor idealan za premještanje gradske pijace. Infrastrukturno je potpuno opremljen i sa obezbjeđenim mjestima za potrebe parkiranja svih korisnika prostora.

S druge strane, uređenjem gradske pijace i njenim cjelodnevnim aktiviranjem uvođenjem novih sadržaja, dobili bismo urbani “biser” u centru grada, u kojem trenutno, osim nekoliko kafe barova, ne postoje sadržaji koji nude kvalitetnu i raznovrsnu turističku i ugostiteljsku ponudu. Lokacija gradske pijace je u sastavu najobimnije posjećene gradske cjeline, sa kojom trenutno ne korespondira u estetskom pogledu, kao ni po sadržajima. Najduži dio dana ovaj, u ambijentalnom smislu, vrijedan prostor je zatvoren i neiskorišten. Njegovim preoblikovanjem i obogaćivanjem novim sadržajima, dobili bismo ne samo kvalitetan urbani prostor koji će svojom fizionomijom i sadržajima konačno postati sastavni dio gradskog centra, već i idealno mjesto za postavljanje skulpture M. Komnenoviću, mjesto sa kojeg će skulptura po svojoj formi, proporcijama i volumenu, na traženi način prenositi poruku o značaju lika i djela M. Komnenovića.