Monumentalno podzemno sklonište iz doba SFRJ, austrougarski tuneli i ilirski tumuli

Grandizono podzemno betonsko vojno sklonište iz doba SFRJ, austrougarski tuneli i ilirski tumulusi dio su zanimljivih lokaliteta – Tajno brdo, Šilobod i Đevojačke grede, koji su dio sela Kameno u zaleđu Herceg Novog, a čiji organizovani obilazak najavljuju za nedjelju NVO „Eko Boka” i MZ Kameno-Žlijebi, u okviru zajedničkog kalendara „Orjen, planina kraj mora“.

Tajno brdo je zaštićeno kulturno dobro i odličan vidikovac u čijem sjevernom podnožju postoje austrougarski tuneli ukopani u samo brdo, a u istom tom komplesku je i monumentalno podzemno betonsko sklonište rađeno u doba SFRJ.

„Pravljeno je da odoli najmoćnijoj vojnoj tehnici toga doba. Sastoji se od komplikovanog i potpuno autonomnog sistema prostorija različite namjene, uključujući prostranu komandnu sobu, spavaonicu, sopstveni rezervoar vode, sistem za ventilaciju i prečišćavanje zraka, sanitarne prostorije“, objašnajvaju organizatori nedjeljne ture u zaleđu Herceg Novog.

Tajno brdo (490 m) i njegovi vojni položaje, korišteni kroz vrijeme austrougarske vlasti, preko Kraljevine Jugoslavije, SFRJ,  pa sve do kraja SRJ, prva je destinacija do koje će tura voditi neposredno poslije okupljanja svih zainteresovanih za ovaj vrlo zanimljivi izlet.

,,Okupljanje je na odmorištu „Kotobiljski izvor”, u nedelju, 4. marta, u 10h. Do tog mjesta zainteresovani mogu doći ili četrdeseto minutnim pješaćenjem markiranom stazom od glavne autobuske stanice, ili putem Meljine-Trebinje, za manje od 10 minuta vožnje. Nakon Kotobilja i podsjećanja na Kotobiljsku bitku, presudnog događaja za oslobođenje zapadne Boke, idemo pješačkim putem na Tajno brdo”, najavljuju organizaotri.

U nastavku obilaska slijedi šetnja do brda Šilobod, takođe upotrebljivanog u vojne svrhe, ali u još dužem vremenskom razdoblju, počevši od razdoblja Ilira. U blizini se nalazi i arheološki lokalitet Đevojačke grede, sa nekoliko ilirskih tumula, mjesta sahranjivanja seoskog stanovništva ovog kraja u vremenu prije dolaska Rima. Posljednja planirana destinacija je Crkva Sv. Jovana na Kamenom, skladno kameno zdanje sa prostranom portom i nedavno renoviranom crkvenom kućom, mjestom održavanja Sajma domaće trpeze i tradicionalnih jela hercegnovskog zaleđa.

„Tura je pogodna za osobe u prosječnoj, pa i ispodprosječnoj fizičkoj kondiciji. Potrebno je imati lampu (za razgledanje podzemnog skloništa), odgovarajuću obuću i mali ruksak sa rezervnom robom i nešto hrane i pića. Štapovi su takođe korisni dio opreme. Telefon, odnosno foto-aparat i dobra volja se podrazumijevaju! Učešće u događaju je besplatno, a uključuje vođenje, priču o zanimljivostima kraja i degustaciju tradicionalnog posluženja. Učešće je na sopstvenu odgovornost“, poručuju organizatori u svom pozivu za nedjeljni obilazak.
Koordinator programa „Orjen, planina kraj mora“ je Agencija za razvoj i zaštitu Orjena, dok su organizatori pojedinačnih dešavanja – PK „Subra“, NVO Orjen Outdoor, AK „Niskogorci“, Sekretarijat za komunalne poslove i ekologiju, MZ Kameno-Žlijebi, MZ Sušćepan-Ratiševina-Trebesin, NVO „Orka“, konoba Sikimić , NVO ”Eko Boka”, HPD „Dubrovnik“ i paraglajding klub “Adriafly”. Program se realizuje uz podršku Opštine Herceg Novi i Turističke organizacije Herceg Novi.

Kalendar